Egzoz sistemi, motorda yanma sonucu oluşan gazları silindirlerden alıp aracın arkasından dışarı atan boru ve gövdelerin bütünüdür. Görevi yalnızca gazı uzaklaştırmak değildir: sesi azaltır, zararlı emisyonları temizler ve motorun verimli çalışması için gereken geri basıncı dengeler.
Egzoz sisteminin parçaları
Gaz, motordan çıktıktan sonra sırasıyla şu parçalardan geçer:
- Egzoz manifoldu: Her silindirden çıkan gazı tek bir boruda toplar. Bazı araçlarda katalitik konvertör manifoldla tek parça üretilir; bunlara manifoldlu konvertör denir.
- Katalitik konvertör: İçindeki petek yapı, karbonmonoksit (CO), hidrokarbon (HC) ve azot oksitleri (NOx) kimyasal tepkimeyle daha zararsız gazlara dönüştürür. Araçlar Euro 4, Euro 5 gibi emisyon normlarına göre farklı konvertörler kullanır.
- Dizel partikül filtresi (DPF): Dizel araçlarda egzoz gazındaki is parçacıklarını tutar. Filtre dolduğunda belirli koşullarda yakarak kendini temizler.
- Ön ve orta susturucu: Sesin ilk ve en büyük kısmını bastırır; gazı arka bölüme iletir.
- Arka susturucu: Kalan sesi sönümler, egzozun son tınısını belirler.
- Egzoz ucu: Sistemin görünen son parçasıdır. Tek ya da çift çıkışlı, yuvarlak ya da oval olabilir.
Bu parçaları birbirine borular, çatallar, flanşlar ve esnek bağlantılar (spiral) bağlar. Esnek bağlantı, motorun titreşiminin egzoz hattına geçip çatlak oluşturmasını engeller.
Egzozun arızalandığını gösteren belirtiler
- Egzoz sesinde belirgin artış, patlama ya da tıkırtı sesleri
- Araç altından gelen metal sürtünme veya titreşim
- Motor arıza lambasının yanması (çoğunlukla konvertör veya oksijen sensörüyle ilgili)
- Çekiş kaybı ve yakıt tüketiminde artış (tıkanmış konvertör ya da DPF)
- Kabin içinde egzoz kokusu. Bu belirti kaçak olduğunu gösterir ve sağlık açısından tehlikelidir; beklemeden kontrol ettirin.
Egzoz parçaları ne zaman değişir?
Susturucu ve borular zamanla içeride biriken yoğuşma suyu ve yoldan gelen tuz nedeniyle paslanır. Kısa mesafede kullanılan araçlarda su tam buharlaşamadığı için paslanma daha hızlı olur. Katalitik konvertörün ömrü ise motorun sağlığına bağlıdır: yağ yakan veya yanlış ateşleme yapan bir motor konvertörü kısa sürede bozabilir.
Parça değiştirirken aracınızın marka, model ve motor bilgisine uygun ürünü seçmek gerekir. Sitemizde egzoz grubunu markaya göre, katalitik konvertörleri ise norm ve gövde tipine göre inceleyebilirsiniz. Emin olmadığınız durumlarda parçanın fotoğrafını veya ürün kodunu bize göndermeniz yeterli.